Research work · 2026
Tourism, politics and public policy
National Documentation Centre (EKT)
Abstract
Η παρούσα διατριβή εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η δημόσια τουριστική και τουριστικά προσανατολισμένη πολιτική διαμορφώνεται, νομιμοποιείται και αμφισβητείται μέσω της στρατηγικής χρήσης αφηγήσεων, αναδεικνύοντας ότι η διαδικασία παραγωγής δημόσιας πολιτικής δεν αποτελεί αποκλειστικά μια ορθολογική και τεχνοκρατική διαδικασία. Αντίθετα, ο πολιτικός λόγος, η πλαισίωση των ζητημάτων και οι κυρίαρχες αφηγήσεις διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στον ορισμό των προβλημάτων τουριστικής ανάπτυξης, στη διαμόρφωση των πολιτικών προτεραιοτήτων και στη νομιμοποίηση συγκεκριμένων αναπτυξιακών και χωρικών επιλογών. Η ανάλυση εστιάζει στην κοινοβουλευτική συζήτηση που προηγήθηκε της κύρωσης της σύμβασης παραχώρησης για τον Νέο Διεθνή Αερολιμένα Ηρακλείου Κρήτης, ενός μεγάλου έργου υποδομής με έντονο τουριστικό προσανατολισμό, υψηλή δημόσια ορατότητα, σημαντικές αναδιανεμητικές επιπτώσεις και ισχυρό συμβολικό φορτίο. Το έργο προσεγγίζεται όχι μόνο ως μεταφορική υποδομή, αλλά και ως βασικό εργαλείο τουριστικής και περιφερειακής ανάπτυξης, συνδεδεμένο με την ανταγωνιστικότητα των τουριστικών προορισμών, τη χωρική οργάνωση, την αειφορία και τη διεθνή εικόνα της χώρας. Ταυτόχρονα, η ανάλυση τοποθετεί την ανάπτυξη του νέου αεροδρομίου στο πλαίσιο ευρύτερων διαδικασιών αγροτικού και περιφερειακού μετασχηματισμού, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο τουριστικά προσανατολισμένα μεγάλα έργα αναδιαμορφώνουν τις χρήσεις γης, τα μέσα βιοπορισμού, τις κινητικότητες και τις κοινωνικοχωρικές σχέσεις στις αγροτικές ενδοχώρες τουριστικών προορισμών όπως η Κρήτη. Οι υποδομές που σχετίζονται με τον τουρισμό εντάσσονται σε ένα ευρύτερο παραγωγικό, καταναλωτικό και διοικητικό σύστημα και διασταυρώνονται με κρίσιμους τομείς δημόσιας πολιτικής, όπως η περιφερειακή και χωρική ανάπτυξη, ο τουριστικός σχεδιασμός και οι Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, με μακροχρόνιες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνέπειες. Το κοινοβουλευτικό πεδίο αναλύεται ως ένας θεσμικά δομημένος χώρος άσκησης πολιτικής, εντός του οποίου πολιτικοί και θεσμικοί δρώντες αρθρώνουν ανταγωνιστικές αφηγήσεις σχετικά με τα πρότυπα ανάπτυξης, τη βιωσιμότητα των τουριστικών προορισμών και τον ρόλο του κράτους. Μεθοδολογικά, η διατριβή συνδυάζει τη θεωρία του Narrative Policy Framework με την Κριτική Ανάλυση Λόγου (ΚΑΛ), ώστε να αναλυθούν τόσο τα δομικά χαρακτηριστικά των αφηγήσεων δημόσιας πολιτικής όσο και τα βαθύτερα ιδεολογικά και αξιακά τους περιεχόμενα. Τα ευρήματα δείχνουν ότι, στο ελληνικό κοινοβουλευτικό σύστημα, οι αφηγήσεις δημόσιας πολιτικής λειτουργούν κυρίως ως μηχανισμοί νομιμοποίησης, πλαισίωσης και συγκρότησης ταυτότητας, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση κοινωνικής συναίνεσης γύρω από συγκεκριμένα πρότυπα τουριστικής και χωρικής ανάπτυξης, παρά ως άμεσα εργαλεία αλλαγής πολιτικής. Με τον τρόπο αυτό αναδεικνύεται ο κατεξοχήν πολιτικός χαρακτήρας του σχεδιασμού των τουριστικών υποδομών.
DOI: 10.12681/eadd/61651